ბოლო წლებში ბირთვული სინთეზის (fusion) ტექნოლოგია სამეცნიერო ფანტასტიკიდან რეალურ საინვესტიციო შესაძლებლობად იქცა. ამ ტრანსფორმაციას ხელი შეუწყო მძლავრი კომპიუტერული ჩიპების, დახვეწილი AI სისტემების და ზეგამტარი მაგნიტების განვითარებამ. 2022 წელს აშშ-ის ენერგეტიკის დეპარტამენტმა დაადასტურა პირველი წარმატებული ექსპერიმენტი, რამაც დაამტკიცა ამ მიდგომის მეცნიერული ვალიდურობა და ინდუსტრიაში venture capital ინვესტიციების მოზიდვა დააჩქარა.
Commonwealth Fusion Systems (CFS)
CFS-მა, რომელიც Massachusetts-ში დაფუძნებული startup-ია, უკვე თითქმის 3 მილიარდი დოლარი მოიზიდა. მათი ინვესტორების სიაში Breakthrough Energy Ventures და Bill Gates შედიან. კომპანია აშენებს თავის პირველ რეაქტორს, Sparc-ს, რომელიც tokamak დიზაინს ეფუძნება. მათი მიზანია კომერციულად მასშტაბირებადი ელექტროენერგიის გამომუშავება 2026-2027 წლებისთვის.
TAE Technologies
1998 წელს დაფუძნებული კომპანია Trump Media & Technology Group-თან 6 მილიარდიან შერწყმას (merger) გეგმავს. შერწყმამდე startup-მა $1.79 მილიარდის ინვესტიცია მიიღო ისეთი გიგანტებისგან, როგორიცაა Google და Chevron.
Helion
Helion ყველაზე აგრესიული გეგმებით გამოირჩევა — ისინი ელექტროენერგიის მიწოდებას 2028 წლისთვის გეგმავენ, ხოლო მათი პირველი მომხმარებელი Microsoft იქნება. startup-მა $1.03 მილიარდი მოიზიდა Sam Altman-ის, Reid Hoffman-ისა და KKR-ის დახმარებით.
Pacific Fusion
ამ კომპანიამ წარმოუდგენელი 900 მილიონი დოლარის ოდენობის Series A რაუნდი დახურა. Pacific Fusion-ს Human Genome Project-ის ყოფილი ხელმძღვანელი Eric Lander უდგას სათავეში. ინვესტიცია ეტაპობრივად გაიცემა ტრანშების (tranches) სახით, კონკრეტული მიზნების მიღწევის შესაბამისად.
სხვა გამორჩეული მოთამაშეები
fusion ინდუსტრიაში 100 მილიონზე მეტი მოიზიდა კიდევ არაერთმა კომპანიამ:
- Shine Technologies: $1 მილიარდი, აქცენტით სამედიცინო იზოტოპებსა და ნეიტრონულ ტესტირებაზე.
- General Fusion: $612 მილიონი, იგეგმება public კომპანიად გადაქცევა SPAC-ის მეშვეობით.
- Inertia Enterprises: $450 მილიონი (Series A), ლაზერული ტექნოლოგიების გამოყენებით.
- Tokamak Energy: $336 მილიონი, ინოვაციური სფერული დიზაინით.
- Zap Energy: $327 მილიონი.
- Type One Energy & Proxima Fusion: stellarator დიზაინზე მომუშავე სტარტაპები, რომლებმაც ჯამში $400 მილიონზე მეტი მოიზიდეს.
- Kyoto Fusioneering: $191 მილიონი, ფოკუსირებულია ელექტროსადგურის დამხმარე კომპონენტებზე.
ტექნოლოგიური პროგრესი და უპრეცედენტო ფინანსური რესურსები იძლევა იმედს, რომ უსაფრთხო და თითქმის ამოუწურავი ენერგიის წყარო უახლოეს მომავალში გლობალური ეკონომიკის ნაწილი გახდება.
წყარო: techcrunch.com
