სამსახურის ძიებისას Angel თავის ენობრივ უნარებზე საუბრობს. „თავისუფლად ვსაუბრობ ინგლისურად, კარგად ვიცი ჩინური, ასევე ვსაუბრობ რუსულად და თურქულად“, - ხსნის 24 წლის უზბეკი ქალი სელფის სტილში გადაღებულ ვიდეოში, რომელიც რეკრუტერებისთვისაა განკუთვნილი. Angel-მა აღნიშნა, რომ კამბოჯის ქალაქ Sihanoukville-ში იმ დღეს ჩავიდა და მზად იყო მუშაობა დაუყოვნებლივ დაეწყო.
ეს შთამბეჭდავი ენობრივი უნარები, სავარაუდოდ, ამერიკელების წინააღმდეგ მიმართულ ე.წ. „pig-butchering“ (მსხვერპლის ნდობის მოპოვებაზე დაფუძნებული) რთულ თაღლითურ სქემებში გამოიყენება. ეს იმიტომ ხდება, რომ ტრადიციული კორპორატიული სამსახურის ნაცვლად, Angel საკუთარ თავს „AI face model-ის“ პოზიციაზე სთავაზობს - რაც გულისხმობს მთელი დღის განმავლობაში კომპიუტერთან ჯდომას და deepfake ვიდეოზარების განხორციელებას პოტენციური მსხვერპლის მანიპულირების მიზნით. მის განაცხადში, სადაც ასევე მოთხოვნილი იყო მისი სიმაღლე და წონა, ნათქვამია, რომ მას უკვე აქვს „1 წლიანი გამოცდილება AI მოდელად“.
ამ საქმეში Angel მარტო ნამდვილად არ არის. WIRED-ის მიერ Telegram-ზე გამოქვეყნებული ათობით სარეკრუტო ვიდეოსა და სამუშაო განცხადების მიმოხილვა აჩვენებს, რომ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან (მათ შორის თურქეთიდან, რუსეთიდან, უკრაინიდან, ბელარუსიდან და აზიის მრავალი ქვეყნიდან) ადამიანები კამბოჯასა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში AI მოდელებად ან ე.წ. „real face“ მოდელებად მუშაობისთვის აგზავნიან განაცხადებს. ეს რეგიონი იქცა ვრცელი, ინდუსტრიული მასშტაბის თაღლითური ოპერაციების ეპიცენტრად, სადაც ტრეფიკინგის ათასობით მსხვერპლი ჰყავთ დატყვევებული და მათ ონლაინ კრიპტოვალუტის საინვესტიციო და რომანტიკულ თაღლითობებში ჩართვას აიძულებენ.
გარდა იმისა, რომ ადამიანებს ატყუებენ და თაღლითურ ბანაკებში ამუშავებენ, ეს მაღალტექნოლოგიური, მრავალმილიარდიანი კრიმინალური ორგანიზაციები ასევე იზიდავენ ადამიანებს, რომლებიც თავად ეძებენ „სამუშაოს“ ამ ოპერაციებში. „გასული წლიდან მოყოლებული დღემდე, ისინი ქირაობენ ადამიანებს AI მოდელირებისთვის“, - ამბობს Hieu Minh Ngo, კიბერდანაშაულის გამომძიებელი ვიეტნამური არაკომერციული ორგანიზაციიდან ChongLuaDao, რომელიც თაღლითობებს ებრძვის. „ისინი გაძლევენ პროგრამულ უზრუნველყოფას, რათა AI-ის გამოყენებით შეძლონ სახის შეცვლა და რომანტიკული თაღლითობების განხორციელება“, - აღნიშნავს ის.
Ngo-მ, რომელიც ყოფილი კრიმინალი ჰაკერია და ახლა თაღლითური ბანაკების აქტივობებს აკვირდება და მსხვერპლებს ეხმარება, Telegram-ზე აღმოაჩინა დაახლოებით ორი ათეული არხი, სადაც ამ რეგიონში AI მოდელების სამუშაო ვაკანსიებია განთავსებული. Humanity Research Consultancy-მ, ადამიანებით ვაჭრობის წინააღმდეგ მიმართულმა ორგანიზაციამ, ასევე დააფიქსირა ადამიანები, რომლებიც Telegram-ის საშუალებით ეძებენ „მოდელის“ და „AI მოდელის“ სამსახურს ცნობილ თაღლითურ ქალაქებში, რაშიც Angel-ის განაცხადიც შედის.
AI მოდელებზე მოთხოვნის ზრდა ემთხვევა კიბერდამნაშავეების მიერ AI-ის ფართო დანერგვას და ონლაინ თაღლითობებში სახის შეცვლის ტექნოლოგიების (face-swapping) გამოყენებას. როგორც წესი, თაღლითები სოციალურ ქსელებში ან მესენჯერებში ყალბ პერსონებს იყენებენ პოტენციურ მსხვერპლთან დასაკავშირებლად. ისინი ხშირად იყენებენ ცნობილი ადამიანების ან მიმზიდველი კაცებისა თუ ქალების მოპარულ ფოტოებს, რათა ადამიანი საუბარში ჩაითრიონ.
კონტაქტის დამყარების შემდეგ, ისინი მსხვერპლს ყურადღებით ავსებენ ურთიერთობის ასაშენებლად, სანამ შეეცდებიან მათგან ფული გამოსძალონ. ზოგიერთ შემთხვევაში, შეიძლება რამდენიმე ადამიანი მართავდეს თაღლითის ანგარიშს და მსხვერპლს ერთი ყალბი პერსონის სახელით სწერდეს. მაგრამ თუ პოტენციური მსხვერპლი ამ ურთიერთობისას ვიდეოზარს მოითხოვს - მაგალითად, იმის შესამოწმებლად, ნამდვილია თუ არა ის, ვისაც ესაუბრება - სწორედ ამ დროს იყენებენ deepfake ვიდეოზარებსა და მოდელებს, რომელთა სახეებიც შეცვლილია. სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ზოგიერთ თაღლითურ ცენტრს სპეციალურად გამოყოფილი აქვს „AI ოთახები“, საიდანაც ეს ზარები ხორციელდება.
AI მოდელების ან „რეალური მოდელების“ სამუშაო განცხადებები, რომლებიც WIRED-მა მიმოიხილა, ითხოვს ზედმეტად ხანგრძლივ სამუშაო საათებს, სთავაზობს მცირე თავისუფალ დროს და მოითხოვს დაუნდობელ გრაფიკს. განცხადებები ძირითადად ქვეყნდება არხის ადმინისტრატორის მიერ და არ შეიცავს საკონტაქტო დეტალებს ან ინფორმაციას კონკრეტულად ვისთან იმუშავებს ადამიანი. ერთ-ერთი სარეკრუტო პოსტი სავარაუდო ექვსთვიანი კონტრაქტისთვის მიუთითებს, რომ პირს დასჭირდება ყოველდღიურად ფოტოების გაგზავნა, ვიდეო და ხმოვანი ზარების განხორციელება და აუდიო-ვიდეო შეტყობინებების შექმნა. „დაახლოებით 100 ვიდეოზარი დღეში“, - ნათქვამია პოსტში.
სხვა პოსტები დღეში 150-მდე პოტენციურ ზარს ასახელებს. „ფილტრების გამოყენება დასაშვებია, მაგრამ უზრუნველყავით გამოსახულების რეალისტურობა. ცოცხალი მოქმედების ვიდეოები ნებადართულია; პარიკები აკრძალულია“, - ვკითხულობთ კიდევ ერთ განცხადებაში. ამ „პრივილეგიისთვის“ ადამიანი სავარაუდოდ მიიღებდა თვეში ერთ სრულ და ოთხ ნახევარ დასვენების დღეს. სხვა განცხადებაში კი სამუშაო საათებად მითითებულია საღამოს 10-დან დილის 10 საათამდე პერიოდი კამბოჯაში და მოთხოვნილია, რომ პირს ჰქონდეს „დასავლური აქცენტი“. მოდელის ვაკანსიის ერთ-ერთ განცხადებაში ნათქვამია: „კომპანია შეინახავს თქვენს პასპორტს ვიზისა და სამუშაო ნებართვის მართვის მიზნით.“ ადამიანებისთვის პასპორტების ჩამორთმევა თაღლითური ბანაკების ოპერატორების ერთ-ერთი მთავარი მეთოდია მათი დატყვევებისთვის.
მართალია, AI მოდელის როლებზე რამდენიმე მამაკაციც აკეთებს განაცხადს, მაგრამ WIRED-ის მიერ ნანახი აპლიკაციების უდიდესი ნაწილი ახალგაზრდა ქალებისგან იყო, ძირითადად ოციანი წლების დასაწყისში. აპლიკანტებს სთხოვენ გამოაგზავნონ მოკლე ვიდეო საკუთარი თავის წარსადგენად, ტექსტი თავიანთი გამოცდილებისა და მოლოდინების შესახებ და ფოტოსურათები; ზოგიერთს მოეთხოვება ოჯახური მდგომარეობისა და „ვაქცინაციის“ სტატუსის მითითებაც.
„სამ წელზე მეტია, რაც ჩინურ კომპანიებთან ვმუშაობ სხვადასხვა სახის პროექტებზე, მათ შორის საფონდო ბირჟის, კრიპტოვალუტის და სასიყვარულო ისტორიების მიმართულებით“, - ამბობს ერთი პირი სარეკრუტო ვიდეოში. მეორე კი აცხადებს: „ჩემი გამოცდილებიდან გამომდინარე, კარგად ვახერხებ მომხმარებელთან ურთიერთობას, ვარწმუნებ მათ ინვესტირებაში ჩემი საკუთარი ტექნიკების გამოყენებით და ვუხსნი, თუ რა სარგებელს მოუტანს ოქროთი ვაჭრობა.“
ვიდეო განაცხადები არ შეიცავს სრულ სახელებსა და საკონტაქტო დეტალებს, ამიტომ WIRED-მა ვერ შეძლო აპლიკანტებთან დაკავშირება.
Humanity Research Consultancy-ის თანახმად, მოდელობის მსურველები ითხოვენ ხელფასს 7000 დოლარამდე თვეში. ისინი ასევე აყენებენ კონკრეტულ მოთხოვნებს თავიანთი სამუშაო პირობების შესახებ, რომელთა უმეტესობაც შეიძლება არ მიეცეთ ადამიანებს, რომლებიც თაღლითურ ოპერაციებში ტრეფიკინგის მსხვერპლნი გახდნენ. ერთმა ქალმა მოითხოვა საკუთარი ოთახი და ის, რომ „გარეთ გასვლა შეეძლოს“. მეორემ მოითხოვა, რომ „დასვენების დღეს შეეძლოს სახლში წასვლა“ და ჰქონდეს „პირადი სარეცხი მანქანა“.
მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი მოდელი სპეციალურად არის დაქირავებული ამ როლებისთვის და შეიძლება მეტი თავისუფლება ჰქონდეს, ვიდრე ადამიანებით ვაჭრობის მსხვერპლებს, ამბობს Ling Li, არაკომერციული ორგანიზაციის EOS collective-ის თანადამფუძნებელი, რომელიც თაღლითობის ინდუსტრიის მსხვერპლებს ეხმარება, ისინი შეიძლება მაინც დაექვემდებარონ მკაცრ მოპყრობას უფროსების მხრიდან. „ერთმა ევროპელმა მსხვერპლმა გვითხრა, რომ მან დაინახა რამდენიმე იტალიელი მოდელი თავის ბანაკში, მაგრამ ვერ იტყვის, იქ თავისი ნებით არიან თუ არა, რადგან მის თვალწინ სცემეს“, - ამბობს ის. „და ასევე ადგილი აქვს სექსუალურ შევიწროებას.“
WIRED-მა Telegram-ს გაუგზავნა ორი ათეული სამუშაო და სარეკრუტო არხის სია, რომლებმაც ბოლო თვეებში, სხვა პოზიციებთან ერთად, AI მოდელების ვაკანსიები განათავსეს. როგორც ჩანს, კომპანიას არცერთი არხი არ წაუშლია; თუმცა, პრესსპიკერი ამბობს, რომ მათი პოლიტიკა არ უშვებს თაღლითობასთან დაკავშირებული აქტივობების განხორციელებას.
„კონტენტი, რომელიც ახალისებს ან ხელს უწყობს თაღლითობას, მკაცრად იკრძალება Telegram-ის მომსახურების პირობებით და იშლება აღმოჩენისთანავე“, - ამბობს Telegram-ის წარმომადგენელი. „ასეთ შემთხვევებში, არსებობს ლეგიტიმური მიზეზები, რის გამოც ვინმემ შეიძლება თავისი ვიზუალი გასცეს, და ამიტომ ასეთი კონტენტი ინდივიდუალურად უნდა იქნას შესწავლილი.“
Telegram-ზე მოდელების სამუშაო განცხადებებისა და აპლიკაციების აბსოლუტური უმრავლესობა კონკრეტულად არ ახსენებს თაღლითურ საქმიანობას, მაგრამ ისინი შეიცავენ უამრავ საგანგაშო ნიშანს, რაც თაღლითობაზე მიუთითებს, აღნიშნავს Ngo. „რატომ გჭირდებათ AI მოდელი? ეს არის პირველი კითხვა“, - ამბობს Ngo. სხვა გამაფრთხილებელი ნიშნებია ლოკაციები, რომლებიც კამბოჯაში ცნობილ თაღლითურ ზონებში მდებარეობს, მაღალი ხელფასების დაპირებები ამ რეგიონისთვის და ჩინური ენის ცოდნის ხშირი მოთხოვნა, დასძენს ის.
მკვლევარების და WIRED-ის მიერ პოსტების განხილვის მიხედვით, განცხადებები და ვიდეო აპლიკაციები ასევე შეიცავს ისეთ ლექსიკას, რომელიც მჭიდროდ არის დაკავშირებული თაღლითობასთან. ეს მოიცავს „კლიენტების“ ხშირ ხსენებას (ტერმინი, რომელსაც თაღლითები „მსხვერპლის“ ნაცვლად იყენებენ), და ასევე ხშირ მითითებებს კრიპტოვალუტის ინვესტიციებსა თუ ოქროთი ვაჭრობაზე. ერთი ადამიანი, რომელიც ამტკიცებდა, რომ 18 თვის განმავლობაში მუშაობდა AI მოდელად და „რეალურ მოდელად“, ამბობდა, რომ მისი წინა სამუშაო მოიცავდა ადამიანების დარწმუნებას ინვესტიციების განხორციელებაში: „მე ნამდვილად ვიცი, როგორ დავამყარო კარგი კომუნიკაცია კლიენტთან, როგორ მოვიპოვო მათი ნდობა, როგორ გავუგზავნო კარგი სურათი და როგორ გავაცინო ისინი.“
თუმცა, ზოგიერთი პოსტი უფრო ღიაა და „სამუშაო ბაზარს“, რომელზეც პირი აგზავნიდა განაცხადს, მოიხსენიებს როგორც: „love scam“ (სასიყვარულო თაღლითობა). სხვა პოსტში ადამიანის გამოცდილება აღწერილია შემდეგნაირად: „3 წელი მომხმარებელთა მომსახურების პოზიციაზე (მკვლელი) კრიპტო თაღლითურ პლატფორმაზე.“
მას შემდეგ, რაც Frank McKenna-ს დედამ გასულ წელს ინვესტიციების შესახებ თაღლითური ტექსტური შეტყობინებების მიღება დაიწყო, მან მათი ჩაჭრა და გამომგზავნებთან საუბარი დაიწყო. McKenna, თაღლითობის საწინააღმდეგო პროგრამული უზრუნველყოფის ფირმის Point Predictive-ის მთავარი სტრატეგი, რომელიც აქტიურად აკვირდება „AI მოდელებს“, ამბობს, რომ მას სურდა გაეგო, როგორ მუშაობდნენ ისინი, ამიტომ მან მოაწყო ვიდეოზარი მათსა და დედამისს შორის.
„ამ ზარის ერთადერთი მიზანი იყო იმის დამტკიცება, რომ ისინი რეალური ადამიანები იყვნენ და ნდობის მოპოვება შეეძლოთ“, - ამბობს McKenna. მისი თქმით, ზარის დროს ეკრანზე მყოფი ახალგაზრდა ქალი, როგორც ჩანდა, თავის სახეზე AI ფილტრს იყენებდა. „ცოტა ხარვეზებიანი იყო. ოთახში მასთან ერთად სხვა ადამიანებიც იყვნენ, ამიტომ ექო ისმოდა“, - იხსენებს ის. „შემდეგ გვქონდა კიდევ ერთი მოკლე ზარი სხვა AI მოდელთან.“
დაახლოებით ერთი თვის შემდეგ, McKenna-ს თქმით, მან ონლაინ იხილა თითქოსდა იგივე მოდელის სარეკრუტო ვიდეო, სადაც იგი ამბობდა, რომ ახალ კონტრაქტს ეძებდა, რადგან ძველს ვადა გაუვიდა. „ეს არის AI მოდელების ერთგვარი პატარა სამყარო, რომლებიც, როგორც ჩანს, ადგილიდან ადგილზე გადადიან, სრულიად ნებაყოფლობით და საკმაოდ კარგ ფულს აკეთებენ“, - ამბობს McKenna. „ისინი ალბათ უბრალოდ სხედან ვიდეო ოთახში და მთელი დღის განმავლობაში უამრავ სხვადასხვა მსხვერპლთან რეკავენ.“
წყარო: wired.com
