მსოფლიოს აკადემიური ბიბლიოთეკები ასობით ათასი დაზიანებული ძველბერძნული პაპირუსის ფრაგმენტს ინახავს. მათი შინაარსის აღდგენა მეცნიერებისთვის ხანგრძლივ და შრომატევად პროცესს წარმოადგენს. ამ გამოწვევის დასაძლევად, მკვლევრებმა ხელოვნური ინტელექტის (AI) პოტენციალი გამოიყენეს.
ავსტრიის მეცნიერებათა აკადემიამ, Mistral-თან, Sail Reply-სა და Northeastern University-სთან პარტნიორობით, შექმნა Apollo — მსოფლიოში პირველი მოწინავე დიდი ენობრივი მოდელი (LLM), რომელიც სპეციალურად ძველბერძნული ენისთვისაა ადაპტირებული. მოდელი გაწვრთნილია დაახლოებით 600 მილიონ ისტორიულ სიტყვაზე, მათ შორის ხელნაწერებსა და წარწერებზე.
Apollo მეცნიერებს ჩეთბოტის ინტერფეისით მიეწოდება. მისი მთავარი ფუნქცია დაზიანებული ტექსტების სტატისტიკურად ყველაზე სავარაუდო სიტყვებით შევსებაა, რაც მკვლევრებს საშუალებას მისცემს, სწრაფად ამოიცნონ პაპირუსების შინაარსი და აღმოაჩინონ ახალი ისტორიული დეტალები. როგორც ექსპერტები აღნიშნავენ, ეს ტექნოლოგია რევოლუციურია, რადგან აქამდე მსგავსი სამუშაო მხოლოდ ვიწრო წრის სპეციალისტებს შეეძლოთ.
მიუხედავად იმისა, რომ Apollo მნიშვნელოვნად აჩქარებს კვლევით პროცესს, ის არ ცვლის ადამიანურ კომპეტენციას. მოდელი მხოლოდ ვარიანტებს სთავაზობს მკვლევრებს, საბოლოო გადაწყვეტილებას კი კვლავ ადამიანი იღებს. ეს მიდგომა უზრუნველყოფს ისტორიული ჩანაწერების სიზუსტეს და ხელოვნური ინტელექტის მიერ დაშვებული შეცდომების რისკს მინიმუმამდე ამცირებს.
პროექტის წარმატების შემთხვევაში, მსგავსი მეთოდოლოგია შესაძლოა გამოყენებულ იქნას სხვა უძველესი ენების, მაგალითად, ლათინურის ან ეგვიპტურის შესასწავლად, რაც აკადემიურ სფეროში მონაცემთა დამუშავების ახალ სტანდარტს დაამკვიდრებს.
წყარო: wired.com
