ილონ მასკის კიდევ ერთი დიდი ნაბიჯი ოფიციალურად გადაიდგა — SpaceX-მა აშშ-ის ფასიანი ქაღალდებისა და ბირჟების კომისიაში (SEC) S-1 პროსპექტი წარადგინა. ეს ნაბიჯი ხსნის გზას იმისკენ, რაც შესაძლოა ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური საწყისი საჯარო შეთავაზება (IPO) გახდეს. კომპანია Nasdaq-ის ბირჟაზე SPCX ტიკერით განთავსდება.
The Wall Street Journal-ის ინფორმაციით, 2025 წელს SpaceX-ის შემოსავალმა $18.67 მილიარდი შეადგინა, რაშიც ლომის წილი ($11 მილიარდზე მეტი) Starlink-ის სატელიტურ ინტერნეტ სერვისზე მოდის. ამავე დროს, კომპანიამ გასულ წელს $4.9 მილიარდის ზარალი განიცადა, ხოლო კაპიტალური დანახარჯები მკვეთრად გაიზარდა და $20.7 მილიარდს მიაღწია (2024 წელს ეს მაჩვენებელი $11.2 მილიარდი იყო). xAI-ს, რომელიც ახლახან შეუერთდა SpaceX-ს, გასულ წელს მილიარდობით დოლარის ზარალი ჰქონდა, თუმცა მისი შემოსავალი 22 პროცენტით გაიზარდა.
რეკორდული შეფასება და ბაზრის მოლოდინები
თვეების განმავლობაში ვრცელდებოდა ჭორები SpaceX-ის ისტორიული დებიუტის შესახებ ბაზარზე, $1.75 ტრილიონიანი შეფასებითა და რეკორდული $75 მილიარდის მოზიდვით. S-1 დოკუმენტის გასაჯაროებამ პირველად მოგვცა რეალური სურათი კომპანიის ფინანსებზე, რომელმაც ნორმად აქცია მრავალჯერადი გამოყენების რაკეტები, შექმნა კოსმოსური ინტერნეტის მონოპოლია და თავის ორბიტაზე მოაქცია მასკის xAI და Twitter-ის ნარჩენები.
S-1 დოკუმენტი, როგორც წესი, შეიცავს რისკ-ფაქტორების გრძელ სიას. მათ შორის არის გაფრთხილება, რომ კომპანიის მიერ მოსალოდნელი ბაზრები (მათ შორის, AI, ორბიტალური, მთვარის და პლანეტათაშორისი ტრანსპორტირება) ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესშია ან საერთოდ არ არსებობს. ამასთან, მაღალმა ვალმა შესაძლოა უარყოფითად იმოქმედოს კომპანიის ფინანსურ მდგომარეობაზე.
ხელმძღვანელობა და ამბიციური მისია
WSJ-ის ცნობით, მასკის სუპერ-ხმის უფლების მქონე აქციები მას კომპანიაზე 85-პროცენტიან კონტროლს ანიჭებს. დირექტორთა საბჭოში ასევე შედიან: SpaceX-ის პრეზიდენტი გვენ შოტველი, CFO ბრეტ ჯონსონი, Google-ის აღმასრულებელი დონალდ ჰარისონი, Tesla-ს საბჭოს წევრი აირა ერენპრისი და ინვესტორები (რენდი გლეინი, ანტონიო გრასიასი, სტივ იურვეტსონი, ლუკ ნოსეკი).
SpaceX ინვესტორებს თავის მისიას ასე აღუწერს: "შევქმნათ სისტემები და ტექნოლოგიები, რომლებიც სიცოცხლეს მრავალპლანეტურს გახდის, სამყაროს რეალური ბუნების გასაგებად და ცნობიერების სინათლის ვარსკვლავებამდე გასავრცელებლად."
მომავლის გეგმები: AI კოსმოსში
კომპანია კომერციული კოსმოსური გაშვებების ინდუსტრიის ლიდერია. დოკუმენტში ხაზგასმულია "ორბიტალური AI გამოთვლების" შექმნის დიდი პოტენციალი, რაც გულისხმობს კოსმოსში სერვერების განთავსებას. იანვარში SpaceX-მა FCC-ს მიმართა 1 მილიონი მონაცემთა ცენტრის სატელიტის გაშვების ნებართვისთვის.
კომპანია აცხადებს, რომ აღმოაჩინა ისტორიაში ყველაზე დიდი პოტენციური ბაზარი (TAM) — 28.5 ტრილიონი დოლარის მოცულობით. აქედან $26.5 ტრილიონი ხელოვნურ ინტელექტზე მოდის, $1.6 ტრილიონი — Starlink-ის კავშირგაბმულობაზე, ხოლო $370 მილიარდი — კოსმოსზე.
TechCrunch-ის და Axios-ის ინფორმაციით, S-1-ში მითითებულია, რომ 2025 წელს xAI-მ $3.2 მილიარდი გამოიმუშავა ($6.4 მილიარდი საოპერაციო ზარალით), ხოლო Anthropic, გამოთვლითი შეთანხმების ფარგლებში, "SpaceXAI"-ს თვეში $1.25 მილიარდს უხდის 2029 წლის მაისამდე.
წყარო: theverge.com
