ვენჩურული კაპიტალისტები სულ უფრო დიდ ფსონებს ჩამოდიან AI სტარტაპებზე, რომლებშიც ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ნახევარ ტრილიონ დოლარზე მეტი ჩადეს.
თუმცა, Sightline Climate-ის ანგარიშის თანახმად, დღესდღეობით ყველაზე გონივრული AI ინვესტიცია შესაძლოა ენერგეტიკაში იყოს. მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ დაანონსებული მონაცემთა ცენტრების პროექტების 50%-მდე შესაძლოა გადაიდოს. ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ელექტროენერგიაზე წვდომის პრობლემაა.
190 გიგავატი სიმძლავრის მონაცემთა ცენტრებიდან, რომლებსაც კომპანია აკვირდება, მხოლოდ 5 გიგავატია მშენებლობის პროცესში. გაცილებით დიდი ნაწილის — დაახლოებით 36%-ის — განხორციელების ვადებმა 2025 წლისთვის გადაიწია. შეფერხებებმა საბოლოოდ შეიძლება გავლენა მოახდინოს მსხვილ კორპორაციებზე და სხვა კომპანიებზე, რომლებიც თავიანთ ბიზნესში AI-ს იყენებენ.
მიწოდება-მოთხოვნის ეს დისბალანსი ინვესტორებისთვის ახალ შესაძლებლობებს აჩენს.
Big Tech კომპანიებმა, როგორიცაა Google და Meta, თავიანთი ფინანსების დიდი ნაწილი მზის, ქარის და ატომური პროექტების განვითარებას დაუთმეს. ეს კომპანიები ასევე მხარს უჭერენ ახალ ტექნოლოგიებს, როგორიცაა Form Energy-ს 100-საათიანი ელემენტი, პირდაპირი ინვესტიციების გზით და თანამშრომლობენ ენერგოკომპანიებთან მათი დანერგვის დასაჩქარებლად.
ათობით სტარტაპი მუშაობს ტექნოლოგიებზე, რომლებიც ელექტროენერგიის პრობლემას აგვარებს. მაგალითად, Amperesand, DG Matrix და Heron Power ავითარებენ ენერგიის გარდაქმნის ახალ ტექნოლოგიებს, ხოლო კომპანიები, როგორიცაა Camus, GridBeyond და Texture, ქმნიან პროგრამულ უზრუნველყოფას ენერგიის ნაკადების სამართავად.
ელექტროენერგია მონაცემთა ცენტრებისთვის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან შეზღუდვად რჩება და ეს დეფიციტი უახლოეს მომავალში არ შეიცვლება. Goldman Sachs-ის ვარაუდით, 2030 წლისთვის AI მონაცემთა ცენტრების ენერგომოხმარებას 175%-ით გაზრდის.
ქსელში არსებული ეს დეფიციტი თანამედროვე ეპოქაში უპრეცედენტოა და ის მთელი ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის ფასებს ზრდის. ამან ბევრ ტექნოლოგიურ კომპანიას უბიძგა, მოეძებნათ მონაცემთა ცენტრების ელექტრომომარაგების ალტერნატიული გზები.
ქსელის ალტერნატივები
Amazon, Google, Oracle და სხვა მსხვილი ტექნოლოგიური კომპანიები მუშაობენ იმაზე, რომ მინიმუმამდე დაიყვანონ თავიანთი დამოკიდებულება ტრადიციულ ენერგოქსელზე. იგეგმება რამდენიმე მონაცემთა ცენტრის მშენებლობა, რომლებიც ადგილობრივ ან ჰიბრიდულ ენერგომომარაგებას გამოიყენებენ.
ყველაზე დიდი მონაცემთა ცენტრები ამ ტენდენციის ავანგარდში არიან. მიუხედავად იმისა, რომ პროექტების მეოთხედზე ნაკლები იყენებს ადგილობრივ ან ჰიბრიდულ ქსელს, ჯამში ისინი მთლიანი სიმძლავრის 44%-ს შეადგენენ.
ეს ცვლილება ნაწილობრივ განპირობებულია ენერგიის გენერაციის აღჭურვილობის (კერძოდ, გაზის ტურბინების) დეფიციტითა და მოძველებული ქსელით. ამან გზა გაუხსნა ენერგიის ალტერნატიულ წყაროებს.
Google-ის უახლესი გარიგება მინესოტაში ახალი მონაცემთა ცენტრის ენერგომომარაგების შესახებ პრობლემის მოგვარების ერთ-ერთ მიდგომას აჩვენებს. კომპანია მზისა და ქარის ენერგიას Form Energy-ს მასშტაბურ, 30 გიგავატ-საათიან ელემენტთან დააკავშირებს.
Form Energy-ს ელემენტი ერთადერთი მაგალითი არ არის. ქსელური მასშტაბის ელემენტები ენერგეტიკის ბაზრის დიდი წილის დაკავებას გეგმავენ. აშშ-ს ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაციის მონაცემებით, წლის ბოლომდე აშშ-ს ელემენტების 65 გიგავატამდე მოცულობის საცავი ექნება. ბევრი სხვა კომპანიის მსგავსად, Form Energy ამ მომენტის გამოყენებას და IPO-მდე 500 მილიონი დოლარის მოზიდვას გეგმავს.
სათანადოდ დაუფასებელი ტექნოლოგიები
ენერგიის მიწოდება ისტორიის მხოლოდ ერთი ნაწილია. როდესაც ენერგია ქსელში ან მონაცემთა ცენტრში ხვდება, მისი მართვაა საჭირო — ამოცანა, რომელიც ძირითადად ტრანსფორმატორებს ეკისრება.
დღევანდელი ტრანსფორმატორების უმეტესობა სპილენძის მავთულში გახვეულ რკინის მასიურ ბლოკებს იყენებს — ტექნოლოგია, რომელიც დაახლოებით 140 წლისაა. ის სანდოა, მაგრამ მონაცემთა ცენტრების ენერგომოთხოვნების ზრდასთან ერთად, მეტისმეტად მოცულობითი ხდება.
სწორედ ამიტომ, ინვესტორები ბოლო დროს აქტიურად აფინანსებენ solid-state (მყარსხეულიან) ტრანსფორმატორების სტარტაპებს, რომლებსაც იმედი აქვთ, რომ სილიკონზე დაფუძნებული ელექტრონიკა ძველ რკინა-სპილენძის ტექნოლოგიას ჩაანაცვლებს. ისინი უფრო ძვირია, მაგრამ საკმარისად მოქნილია იმისათვის, რომ მონაცემთა ცენტრში რამდენიმე სხვადასხვა მოწყობილობა ჩაანაცვლოს, რაც მათ კონკურენტუნარიანს გახდის.
მთლიანობაში, ელემენტებისა და ტრანსფორმატორების კომპანიებში განხორციელებული ინვესტიციების მასშტაბი ბევრად მცირეა AI ინდუსტრიაში ნანახ უზარმაზარ რაუნდებთან შედარებით.
თუმცა, ეს ცუდი არ არის — ეს რაუნდები ინვესტორებისთვის უფრო მართვადია. გარდა ამისა, რადგან მსოფლიო ყველაფრის ელექტრიფიკაციას ახდენს, ტრანსპორტით დაწყებული მძიმე მრეწველობით დამთავრებული, ენერგიაზე მოთხოვნა მხოლოდ გაიზრდება, რაც ინვესტორებს AI-ის პოტენციური კრიზისისგან იცავს. შესაძლოა, საუკეთესო AI ინვესტიცია საერთოდ არ იყოს AI-ში.
წყარო: techcrunch.com
