AI-ის მზარდმა მოთხოვნამ ენერგიაზე ტექნოლოგიური კომპანიები ახალი წყაროების ძიებისკენ უბიძგა, რამაც ბირთვული სინთეზისა (fusion) და დაშლის (fission) startup ეკოსისტემაში ინვესტიციები და კონკურენცია გაზარდა.
ბევრისთვის ბუნებრივი აირი 24/7 ენერგიის საუკეთესო წყაროა. თუმცა, ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომმა მიწოდების ჯაჭვის მოწყვლადობა გამოავლინა. ამავდროულად, გაზრდილმა მოთხოვნამ გაზის ტურბინებზე იმდენად დიდი რიგი შექმნა, რომ დღევანდელი შეკვეთები სავარაუდოდ 2030-იანი წლების დასაწყისამდე ვერ შესრულდება. სწორედ ამ პერიოდში ბაზარზე შესაძლოა მცირე მოდულური რეაქტორების (SMR) და სინთეზური ენერგიის ტექნოლოგიები გამოჩნდნენ.
ბირთვული ალტერნატივა
SMR კომპანიებს ბუნებრივი აირის ელექტროსადგურების ჩანაცვლების საუკეთესო შანსი აქვთ. Kairos Power, რომლის მომავალი კლიენტიც Google-ია, სადემონსტრაციო რეაქტორის მშენებლობას უკვე შეუდგა. Oklo, რომელიც სემ ალტმანის კომპანიასთან გაერთიანდა, პირველ კომერციულ ოპერაციებს 2028 წლისთვის გეგმავს. Amazon-ის მიერ მხარდაჭერილი X-energy და ბილ გეიტსის TerraPower კომერციულ გაშვებას 2030-იანი წლებისთვის უმიზნებენ.
ბირთვული სინთეზის (Fusion) პერსპექტივები
მსხვილი კომპანიები ბირთვული სინთეზის მიმართაც დიდ ინტერესს იჩენენ. Commonwealth Fusion Systems და Inertia Enterprises პირველი რეაქტორების ამოქმედებას 2030-იანი წლების დასაწყისში გეგმავენ. თუმცა, ყველაზე აგრესიული გეგმა Helion-ს აქვს. სემ ალტმანის მიერ მხარდაჭერილი სტარტაპი მიზნად ისახავს 2028 წლისთვის Microsoft ელექტროენერგიით მოამარაგოს, ხოლო 2035 წლისთვის OpenAI-სთვის 50 გიგავატი ენერგიის მიწოდებაზე აწარმოებს მოლაპარაკებებს.
ფასის გამოწვევა და ბატარეები
ბაზარზე მოთამაშე ყველა კომპანიისთვის მთავარ გამოწვევას ხარჯები წარმოადგენს. ამჟამად ახალი ბირთვული ენერგია ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული წყაროა (დაახლოებით $170/მგვტ.სთ). ბუნებრივი აირის ფასი კი დაახლოებით $107/მგვტ.სთ-ია, თუმცა ტენდენცია მზარდია.
საბოლოოდ, ორივე მიდგომას შესაძლოა კონკურენცია განახლებადმა ენერგიამ გაუწიოს. სუბსიდიების გარეშეც კი, მზის ენერგიისა და ბატარეების კომბინაცია $50-$130/მგვტ.სთ ჯდება. ახალი თაობის ბატარეები, როგორიცაა Form Energy-ის (Google-ის პარტნიორი) რკინა-ჰაერის ტექნოლოგია, რომელიც ძვირადღირებულ მინერალებს არ საჭიროებს, ენერგიის გრძელვადიანი შენახვის ხარჯების რადიკალურად შემცირებას გვპირდება.
წყარო: techcrunch.com
