პეკინიდან დასავლეთით, ორი საათის სავალზე, შიდა მონღოლეთის სტეპებში, ჩინეთის ხელოვნური ინტელექტის (AI) ინფრასტრუქტურის ახალი გული იქმნება. ულანჩაბი, რომელიც ტრადიციულად მეცხოველეობითა და ქვანახშირის მოპოვებით იყო ცნობილი, დღეს აზიის ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ გამოთვლით კლასტერად იქცა.
2016 წლიდან ქალაქში თითქმის 100 მონაცემთა ცენტრი აშენდა ან მშენებლობის პროცესშია. Goldman Sachs-ის მონაცემებით, დაგეგმილი სიმძლავრე 12.5 გიგავატს აღწევს, რაც მასშტაბით OpenAI-ის ამბიციურ Stargate პროექტსაც კი აღემატება. კომპანიები, როგორიცაა DeepSeek, ByteDance და Alibaba, აქ საკუთარ ინფრასტრუქტურას ავითარებენ, რაც ჩინური ტექნოლოგიური სექტორის სტრატეგიულ ცვლილებაზე მიუთითებს — ისინი ქირავნობის ნაცვლად, საკუთარ გამოთვლით სიმძლავრეებში ინვესტირებას ამჯობინებენ.
რატომ ულანჩაბი?
- კლიმატური უპირატესობა: მაღალი განედი და ცივი ზამთარი მონაცემთა ცენტრების გაგრილების ხარჯებს მნიშვნელოვნად ამცირებს.
- ენერგეტიკული ეფექტურობა: ქარის, მზისა და ქვანახშირის რესურსების სიმრავლე ელექტროენერგიას ჩინეთის სხვა რეგიონებთან შედარებით გაცილებით იაფს ხდის.
- ლოჯისტიკა: პეკინთან სიახლოვე და ოპტიკურ-ბოჭკოვანი კავშირები უზრუნველყოფს დაბალ ლატენტურობას, რაც AI მოდელების ტრენინგისთვის კრიტიკულია.
თუმცა, პროექტს სერიოზული გამოწვევებიც ახლავს. რეგიონი წყლის დეფიციტს განიცდის, რაც მონაცემთა ცენტრების გაგრილებისთვის საჭირო რესურსების მოპოვებას ართულებს. გარდა ამისა, მიუხედავად „მწვანე“ ენერგიაზე გადასვლის მცდელობებისა, ულანჩაბის ენერგეტიკული ბალანსის დაახლოებით 37% კვლავ ქვანახშირზე მოდის.
ჩინეთის მთავრობის სტრატეგია, „აღმოსავლეთის მონაცემები, დასავლეთის გამოთვლები“, მიზნად ისახავს ქვეყნის შორეულ რეგიონებში მონაცემთა ცენტრების განთავსებას, რაც ერთი მხრივ, ენერგიის ჭარბი მოხმარების პრობლემას აგვარებს, მეორე მხრივ კი ჩინეთს აშშ-სთან კონკურენციაში აძლიერებს. ულანჩაბის მაგალითი ცხადყოფს, რომ AI რევოლუცია მხოლოდ ალგორითმებს არ ეხება — ეს არის ბრძოლა ფიზიკური რესურსების, ენერგიისა და ინფრასტრუქტურული უპირატესობისთვის.
წყარო: wired.com
