მონაცემები უკვე ცნობილია. გასულ წელს Carta-ზე კომპანიების მიერ მოზიდული 128 მილიარდი დოლარის ვენჩურული კაპიტალის 41% AI სტარტაპებზე მოდიოდა — ეს რეკორდულად მაღალი წლიური მაჩვენებელია. თუმცა, გარკვეული გაგებით, ეს უკვე ვიცოდით. გასულ წელს ინვესტორები დიდი ენთუზიაზმით აბანდებდნენ კაპიტალს AI სტარტაპებში, იქამდეც კი, რომ დაფინანსების ნახევარი სტარტაპების მხოლოდ 10%-ზე განაწილდა.
ამ სტარტაპებს შორის იყვნენ Anthropic, OpenAI და xAI, რომლებმაც შარშან, ასტრონომიული შეფასებების ფონზე, ათეულობით მილიარდი დოლარი მოიზიდეს. სინამდვილეში, ისინი კვლავ აგრძელებენ კაპიტალის მოზიდვას კიდევ უფრო გასაოცარი სისწრაფით. იანვარში xAI-მ 20 მილიარდი დოლარის Series E რაუნდი დახურა. თებერვალში OpenAI-მ 110 მილიარდი დოლარის რაუნდი მიიღო, რაც ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კერძო რაუნდია ისტორიაში და კომპანია ტრილიონიანი შეფასებისკენ კიდევ უფრო მიუახლოვდა.
ზომის მიხედვით, OpenAI-სა და xAI-ს შორის აღმოჩნდა Anthropic, რომელმაც გასულ თვეში 30 მილიარდი დოლარის Series G რაუნდი მოიზიდა 380 მილიარდი დოლარის შეფასებით. მსოფლიო მასშტაბით გასულ თვეში მოზიდული 189 მილიარდი დოლარის ვენჩურული კაპიტალის დიდი ნაწილი OpenAI-სა და Anthropic-ზე მოდიოდა. გარდა ამისა, მათ xAI-სთან ერთად დააანონსეს წლის ბოლოს დაგეგმილი IPO-ები, რამაც ინვესტორებში დიდი მოლოდინი გამოიწვია.
ვენჩურული ბაზრის მდგომარეობა ახლა K-ფორმისაა (ანუ ორად გაყოფილი) — სადაც კაპიტალი კონცენტრირებულია რამდენიმე შერჩეულ ფირმაში, რომლებიც აფინანსებენ მცირე რაოდენობის კომპანიებს, ხოლო დანარჩენები, უბრალოდ, არსებობენ.
„მიუხედავად იმისა, რომ დაფინანსების რაუნდების მოზიდვა ოდნავ გართულდა, თითოეულ რაუნდში მოზიდული კაპიტალი გაიზარდა,“ განუცხადა TechCrunch-ს Carta-ს ინსაითების ხელმძღვანელმა, პიტერ უოკერმა. „ასე რომ, ნაკლები ფსონი, მაგრამ მეტი კაპიტალი. AI სტარტაპები უფრო დიდ რაუნდებს იზიდავენ არა იმიტომ, რომ ბევრი თანამშრომელი ჰყავთ (მათ არ ჰყავთ), არამედ იმიტომ, რომ AI მოდელების მართვის ღირებულება მაღალია.“
Carta-ს უახლესი მონაცემები ასევე აჩვენებს, რომ 2023 და 2024 წლებში (ChatGPT-ის 2022 წლის ბოლოს გაშვების შემდეგ) მოზიდულმა ფონდებმა ყველაზე მაღალი შიდა უკუგების კოეფიციენტი (IRR) დააფიქსირეს, 2017-2020 წლებში მოზიდული ფონდების კლებადი IRR-ის ფონზე. ანგარიში ბოლო წლებში გაზრდილ IRR-ს პოზიტიურ ინდიკატორად მიიჩნევს იმ ფონდებისთვის, რომლებიც ამ AI-ბუმის პერიოდში წარმოქმნილ წამყვან სტარტაპებს აფინანსებენ.
„პერსპექტიულია, რომ ახალგაზრდა ფონდებმა IRR-ის ძლიერი სტარტი აჩვენეს,“ თქვა უოკერმა, თუმცა დასძინა, რომ რამდენიმე ფაქტორი უნდა გავითვალისწინოთ. მისი თქმით, ახალი ფონდები ქაღალდზე შეიძლება კარგად გამოიყურებოდეს, რადგან თუ მათ ინვესტიცია განახორციელეს, მაგალითად, seed რაუნდში და შემდეგ კომპანიამ მეტი შეფასებით Series A მოიზიდა, ქაღალდზე ჩანს, რომ ინვესტორმა მოკლე დროში მაღალი უკუგება მიიღო.
„ეს ზრდის IRR-ს,“ აღნიშნა უოკერმა. „ასევე სავარაუდოა, რომ ახალი ფონდების პორტფელები სავსეა AI-სტარტაპებით ისე, როგორც არ არის 2021/2020 წლების ფონდების პორტფელებში.“
დრო გვიჩვენებს, გადაიქცევა თუ არა ეს საწყისი ენთუზიაზმი ინვესტორებისთვის რეალურ უკუგებად მსხვილი IPO-ების ან მილიარდიანი შთანთქმების (acquisitions) სახით, თუ ჩვენ უბრალოდ ბუშტის გაბერვის ფაზაში ვართ, რომელიც საბოლოოდ გასკდება.
წყარო: techcrunch.com
