გასულ შემოდგომაზე, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის აღმასრულებელმა ბრძანებამ, რომელმაც H-1B ვიზების მოსაკრებელი $100,000-მდე გაზარდა — მსგავსად მისი მრავალი საიმიგრაციო პოლიტიკისა — თითქმის მყისიერი ქაოსი გამოიწვია. ათასობით დასაქმებული, რომელიც საზღვარგარეთ ვიზის გასაახლებლად გაემგზავრა, საზღვარგარეთ ჩარჩა. დეტალები იმის შესახებ, თუ ვის შეეხებოდა ეს ცვლილება, მხოლოდ მოგვიანებით გახდა ცნობილი. ექვსი თვის შემდეგ, თავდაპირველი განცხადებით გამოწვეული არეულობა მეტწილად ჩაცხრა. H-1B-ზე რეგისტრაციის სეზონი მომდევნო ფისკალური წლისთვის ახლახან დაიწყო. ვინაიდან H-1B განაცხადების მიღება 19 მარტამდე გრძელდება, გაურკვეველია, რა გავლენას მოახდენს ახალი წესები დაქირავებაზე, იმიგრაციასა და სამუშაო ძალაზე, თუმცა ექსპერტები გვაფრთხილებენ, რომ ეს ეფექტი ტექნოლოგიური ინდუსტრიის ფარგლებს ბევრად გასცდება.
ტრამპის გარდამავალი გუნდი ორად გაიყო: ნატივისტურ ბლოკს, რომელსაც დიდი ხნის მრჩეველი სტივენ მილერი ხელმძღვანელობდა, დაუპირისპირდნენ პრეზიდენტის ახალი ძლიერი ტექნოლოგიური მოკავშირეები, პირველ რიგში კი ილონ მასკი და ვივეკ რამასვამი. ეს ფრაქციები H-1B ვიზების საკითხზე ვერ შეთანხმდნენ, რომელიც კვალიფიციურ უცხოელ მუშახელს აშშ-ში კონკრეტულ პოზიციებზე დასაქმების საშუალებას აძლევს. სავიზო კატეგორია ყველაზე ხშირად Big Tech-თან ასოცირდება და ამას ლოგიკური საფუძველიც აქვს: Amazon, Meta და Microsoft H-1B მუშახელის სამი უმსხვილესი დამსაქმებელია. მასკის გათავისუფლება და მისი მთავრობის ეფექტურობის დეპარტამენტის დაშლა tech-MAGA ალიანსისთვის მომაკვდინებელი დარტყმა აღმოჩნდა, რამაც H-1B-ის მოსაკრებლის ზრდას დაუდო საფუძველი.
მართალია H-1B-ის ხსენებაზე, შესაძლოა, პროგრამული უზრუნველყოფის ინჟინრის მაღალანაზღაურებადი პოზიციები გაგვახსენდეს, პოლიტიკის ცვლილებამ სხვა ინდუსტრიებზე ბევრად უფრო დრამატული გავლენა იქონია. სინამდვილეში, ისეთ კომპანიებს, როგორიცაა Amazon, მარტივად შეუძლიათ გაზრდილი ხარჯების ათვისება და გადასახადის გვერდის ავლის გზებიც კი იპოვეს. სამაგიეროდ, H-1B მოსაკრებლის ზრდა არაპროპორციულად აზარალებს სოფლის სკოლებსა და საავადმყოფოებს, რომლებიც ისედაც განიცდიან მუშახელის დეფიციტს. მარტივად რომ ვთქვათ, ტრამპის მცდელობა, დაესაჯა Big Tech, რეალურად აზარალებს დაუფინანსებელ სკოლებსა და საავადმყოფოებს, რომელთა დიდი ნაწილი იმ სოფლებში მდებარეობს, სადაც მის კანდიდატურას მხარი დაუჭირეს.
არსებობს ორი ძირითადი ცვლილება: მოსაკრებლის ზრდა, რომელმაც ყველაზე დიდი ყურადღება მიიქცია, და პრიორიტეტების ახალი სისტემა, რომელიც უპირატესობას მაღალშემოსავლიან აპლიკანტებს ანიჭებს. ვინაიდან მსურველთა რაოდენობა ვაკანტურ ადგილებს აღემატება, H-1B ვიზები ლატარიის პრინციპით გაიცემა. ახლა კი, ახალი განაცხადები შემოსავლის მიხედვით შეფასდება და მაღალანაზღაურებად პოზიციებზე მომუშავეებს ვიზის მიღების უკეთესი შანსი ექნებათ. განმცხადებლები ოთხ სახელფასო დონედ დაიყოფიან: პირველ დონეზე მყოფები ლატარიაში ერთხელ მიიღებენ მონაწილეობას, ხოლო მე-4 დონეზე მყოფები - ოთხჯერ. საიმიგრაციო ადვოკატები აღნიშნავენ, რომ ამ სისტემის პირობებში, მაღალანაზღაურებადი ტექ-სპეციალისტი, სავარაუდოდ, უპირატესობას მოიპოვებს მასწავლებელთან შედარებით, რომელსაც ნაკლები შემოსავალი აქვს. აშშ-ის მოქალაქეობისა და საიმიგრაციო სერვისებმა, ფედერალურმა სააგენტომ, რომელიც H-1B და სხვა სავიზო განაცხადებს განიხილავს, The Verge-ის კომენტარის თხოვნას არ უპასუხა.
მარგარეტ სტოკი, ენკორიჯში მოღვაწე საიმიგრაციო ადვოკატი, ამბობს, რომ მოსაკრებლის ზრდა უკვე აისახება მის შტატში არსებულ საჯარო სკოლებზე. „ალასკაზე მუშახელის დიდი დეფიციტი გვაქვს“, თქვა მან და დასძინა, რომ ეს დეფიციტი სასკოლო სისტემაზეც ვრცელდება. სტოკი წარმოადგენს რამდენიმე სასკოლო ოლქს, რომლებმაც უცხოელი მასწავლებლები H-1B ვიზებით დაიქირავეს. სტოკის თქმით, მასწავლებლები დაქირავებულნი არიან პროფკავშირების ხელშეკრულებებით, რომლებიც განსაზღვრავს მათ ხელფასებს.
ნაწილობრივ იმის გამო, რომ მასწავლებლების პოვნა ძალიან რთულია, ალასკა მასწავლებლებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი შტატია. ზოგიერთი ოლქი ხელმოწერის ბონუსებსა და გადაადგილების ხარჯებსაც კი სთავაზობს მათ. მაგრამ ამ რესურსებსაც აქვს საზღვარი. „შტატს არ აქვს ფული, რომ H-1B მუშაკისთვის 100,000 დოლარი გადაიხადოს“, - თქვა სტოკმა. „ეს იქნებოდა მილიონობით დოლარი, რომელსაც ისინი ფედერალურ მთავრობას მასწავლებლებისთვის გადაუხდიდნენ.“
Alaska Council of School Administrators-ის მონაცემებით, ალასკას ჰყავს თითქმის 600 საერთაშორისო მასწავლებელი, რომელთაგან 341 H-1B ვიზით იმყოფება. ეს H-1B სამუშაო ძალის მთლიანი მოცულობის მცირე პროცენტია — Pew-ს მონაცემებით, 2024 წელს 400,000 განაცხადი დამტკიცდა, რომელთა უმეტესობა განახლებას წარმოადგენდა — მაგრამ დიდ განსხვავებას ქმნის ალასკაზე, აშშ-ის ყველაზე მეჩხერად დასახლებულ შტატში. ალასკას საერთაშორისო მასწავლებლები ძირითადად ფილიპინებიდან, განადან და ინდოეთიდან არიან. გასულ წელს, მოსაკრებლის გაზრდამდე, Nome, Bering Strait და Kenai Peninsula სასკოლო ოლქებმა ფილიპინებში რეკრუტირების მიზნით ვიზიტიც კი მოაწყვეს.
სტოკის თქმით, მოსაკრებლის ზრდა მხოლოდ პოტენციურ იმიგრანტებზე არ აისახება.
„ალასკა კარგავს მოსახლეობას და ამის ერთ-ერთი მიზეზი ისაა, რომ ხალხს არ სურს აქ ცხოვრება, როცა ბავშვებს კარგ სკოლაში ვერ ატარებენ“, აღნიშნა მან. „თუ კლასებში ბევრი ბავშვია, ან არ არიან მასწავლებლები, ან არ არის ჯანდაცვა, მაშინ ხალხს აქ ცხოვრება არ ენდომება. ეს მხოლოდ H-1B-ის საკითხი არაა. მას აქვს გავლენა მთლიან ეკონომიკაზე.“
შტატისა და ფედერალური მთავრობის ოფიციალური პირები იმედოვნებენ, რომ მოსაკრებლის ზრდისგან გამონაკლისებს მიიღებენ. გადასახადის გაზრდის გამოცხადების შემდეგ, ადმინისტრაციამ განმარტა, რომ საშინაო უსაფრთხოების დეპარტამენტი დაუშვებს გამონაკლისებს „უკიდურესად იშვიათ“ შემთხვევებში, როდესაც უცხოელი მუშაკების დაქირავება „ეროვნულ ინტერესებში შედის“ და მხოლოდ მაშინ, როდესაც ამერიკელი მუშაკები ამ პოზიციებზე ხელმისაწვდომნი არ არიან. გამონაკლისები დაიშვება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც დამსაქმებლის გადახდისუუნარობა „მნიშვნელოვნად დააზიანებს შეერთებული შტატების ინტერესებს.“
გამონაკლისის მისაღებად განაცხადის შეტანის ერთადერთი გზა ელექტრონული ფოსტაა და სტოკს ჯერ არ სმენია, რომ ვინმესთვის ეს დაეკმაყოფილებინოთ.
მოსაკრებლის ზრდა ასევე აისახება ალასკას ადგილობრივ კორპორაციებზე, შტატის მასშტაბით 13 რეგიონალურ კომპანიაზე, რომელთა აქციონერები ძირძველი ალასკელები არიან. ეს კომპანიები ხშირად ქირაობენ H-1B მუშაკებს სპეციალიზებული როლებისთვის. „მე ვიცნობ H-1B მუშაკს, რომელიც ალასკაზე სამხედრო ბაზებთან დაკავშირებული სახიფათო ნარჩენების მართვაზე მუშაობს“, თქვა სტოკმა. „იქ არიან ყველანაირი პროფესიის ადამიანები: ინჟინრები, ჯანდაცვის მუშაკები, ექიმები, მასწავლებლები უნივერსიტეტსა და საჯარო სკოლებში. ალასკაზე H-1B მუშაკების უმეტესობა ტექნოლოგიური სფეროს თანამშრომელი არ არის.“
ალასკა არ არის ერთადერთი შტატი, რომელიც მუშახელის მწვავე დეფიციტს განიცდის. ქვეყნის მასშტაბით სოფლის კლინიკები სულ უფრო მეტად არიან დამოკიდებული ემიგრანტ მუშახელზე. მოსაკრებლის ცვლილების გამოცხადების შემდეგ, ზოგიერთი სამუშაო ადგილი სრულად დაუკავებელი დარჩა. გასული წლის სექტემბერში, სოფლის ჯანდაცვის ეროვნულმა ასოციაციამ ტრამპის ადმინისტრაციას სთხოვა დაეწესებინათ „სრული გამონაკლისი ჯანდაცვის პროვაიდერებისთვის“. მათ პასუხი არ მიუღიათ.
Global Nurse Force-მა, ექთნების დასაქმების ფირმამ, გასულ ოქტომბერში ტრამპის ადმინისტრაციას სასამართლოში უჩივლა მოსაკრებლის გაზრდის გამო. ეს არის ერთ-ერთი იმ სამი ფედერალური სარჩელიდან, რომელიც ცვლილების ძალაში შესვლის შემდეგ შევიდა.
თებერვალში Global Nurse Force-ის საქმის მოსმენაზე, მთავრობის ადვოკატებმა განაცხადეს, რომ მოსაკრებელი ჯერჯერობით მხოლოდ 70-მდე დამსაქმებელმა გადაიხადა. აპლიკანტთა დაბალი რაოდენობა, ადმინისტრაციის მტკიცებით, ამტკიცებს, რომ ზრდა „არ არის გადასახადი, რადგან ის არ ზრდის შემოსავალს.“ ეს ასევე შეიძლება მიუთითებდეს იმაზე, რომ დამსაქმებლებმა იპოვეს გადასახადისგან თავის არიდების გზები.
ფარიბა ფაიზი, სან-ფრანცისკოში მოღვაწე საიმიგრაციო ადვოკატი, ამბობს, რომ გადასახადმა შეცვალა კომპანიების დასაქმების პრაქტიკა — მაგრამ ამან ხელი არ შეუშალა ემიგრანტი მუშაკების დაქირავებაში. „პრაქტიკაში ჩვენ ვხედავთ დამსაქმებლის სტრატეგიის შეცვლას და არა H-1B პროგრამის სრულად მიტოვებას,“ თქვა ფაიზმა.
$100,000-იანი მოსაკრებელი ვრცელდება მხოლოდ იმ პირველ განმცხადებლებზე, რომლებიც განაცხადს შეერთებული შტატების გარედან აკეთებენ. მაგალითად, ვინმე, ვინც აშშ-ში იმყოფება სტუდენტური ვიზით და აკეთებს განაცხადს H-1B-ზე, არ დაექვემდებარება გაზრდილ მოსაკრებელს. ეს ნიშნავს, რომ ზოგიერთი კომპანია „პრიორიტეტს ანიჭებს იმ შემთხვევებს, რომლებიც შეიძლება შტატებშივე დარეგისტრირდეს სტატუსის ცვლილებად“, აღნიშნა ფაიზმა, მაშინ როცა სხვები უცხოელ მუშაკებს დისტანციურად ქირაობენ, ქვეყანაში მათი ჩამოყვანის ნაცვლად.
მიუხედავად ამ გამოსავლებისა, ტრამპის ადმინისტრაციის უფრო ფართო საიმიგრაციო პოლიტიკამ ზოგიერთი კომპანია უფრო ყოყმანში ჩააგდო ემიგრანტი მუშაკების დაქირავებასთან დაკავშირებით. ზოგიერთ დამსაქმებელს ახალი რეგულაციები არ ესმის.
ე.წ. „კრიმინალური უცხოელების“ დევნის გარდა, ტრამპის ადმინისტრაცია ლეგალური იმიგრაციის თითქმის ყველა ფორმას ებრძვის. ადმინისტრაციამ ახლახან თავშესაფრის მაძიებელთა მუშაობის ნებართვის ვადა 18 თვემდე შეამცირა. ცვლილებამდე თავშესაფრის მაძიებელთა მუშაობის ავტორიზაცია ხუთი წლის განმავლობაში მოქმედებდა. ადმინისტრაციამ ასევე განაცხადა გასულ აგვისტოში, რომ ის განიხილავს ვიზის მფლობელთა ყველა ჩანაწერს — მათ შორის H-1B ვიზის მქონეებს — ნებისმიერ დარღვევაზე, რამაც შეიძლება მათი დეპორტაცია გამოიწვიოს. დეკემბრიდან, H-1B განმცხადებლები ასევე ექვემდებარებიან გაძლიერებულ შემოწმებას, და იმ განმცხადებლებს, რომლებსაც კონტენტის მოდერაციაში უმუშავიათ, შესაძლოა უარი ეთქვათ.
„$100,000 არის რაღაც, რაზეც შეგიძლიათ პასუხი მიიღოთ,“ თქვა მაიონამ. „მაგრამ სხვა რამეებზე ჩვენ ნამდვილად ვერ მოგცემთ დაპირებას. სწორედ ეს არის მთავარი მამოძრავებელი. ეს არის შიში.“
წყარო: theverge.com
